De dorpschroniqueur



Zaterdag 17 februari 1945, 14.00 uur. Boer en dorpschroniqueur Ernst van Oosterom van Benedeneind 392 staat met een paard en wagen vol huisraad op de Gemeentebrug in Benschop als er een groene bus met Duitsers vanuit de richting IJsselstein over de brede kant aan komt. Hij laat het paard stoppen en verleent hen voorrang. 'Zoals ik in oorlogstijd gewoon was, salueerde ik netjes naar de Duitse officier die achter het glas in de bus zat,’ schrijft oud-militair Van Oosterom in zijn verslag dat hij na de oorlog over de gebeurtenissen aanlegt. ‘Ik meen dat hij dat terug deed. Dat weet ik haast wel zeker. Achteraf wist ik ook dat Jan en Jas van Ieperen in die bus zaten.’

Het is de bus waarmee de zeven jongens naar Benedeneind 361 worden gebracht, alwaar ze gefusilleerd zullen worden. Van Oosterom staat daar op dat moment helemaal niet bij stil; de meubels op zijn kar zijn van weduwe Van Ieperen, de moeder van Jan Aart en Japser. Ze zijn lid van dezelfde kerk. De weduwe heeft ze de avond ervoor bij hem op zolder laten opslaan, omdat de Duitsers hebben aangekondigd haar huis te zullen leeghalen. Die zijn des duivels als ze zien dat er niets meer in staat. Uit vrees zelf te worden opgepakt, brengt Van Oosterom alles terug naar haar huis aan Benedeneind 229.

Als hij ze heeft terug gezet, is hij opgelucht dat de Duitsers niets hebben gemerkt. Even later hoort hij dat de jongens zijn doodgeschoten. 'Die zelf geschoten hadden, hadden dat naar het oorlogsrecht wel verdiend (meen ik), maar de anderen niet,' schrijft hij. 'Het was heel erg….’ In zijn verslag zijn daarna twee regels met blauwe stift doorgestreept. Maar er staat nog goed te lezen: ‘…en ik vind dat Jan er toch schuld aan had.’

1945

Reacties

 
Avirup - 2015-08-24 14:05:51

Thank you for checking, Peter. As to Ostrom/Oostroom, this is what I have for my iniagrmmt ancestor Hendrick Jansen Oosteroom: "aka van Schalckwyck, 'afterwards called Ostrom, van Oosteroom and van Ostrum.'"The identification of 'Oosterom' with 'van Schalckwyck,' here first made, determines the Oosterom ancestor and gives the baptismal dates of two of his children, Jan and 'Trintje. Van Oosterom owned land at Flushing, L. I. (Bergen's Early Settlers, 217), and at Bergen, N. J. (Winfield's Land Titles, 69, 70, 127, 270, 272, 314)." (pub. NYG&B Record, Vol. 40, #3, p. 191.Re Ostrander: Pieter Peterzen Ostrander's father was Pieter Carstensen, mother Geestre Jans. He was b. 3 Jul 1657 and baptized in Amsterdam, Netherlands. I have this from www.ostrander.org: A Tree of Many Branches":"The Pieter(2) Pietersen of Amsterdam who married Rebecca(3) Traphagen [Willem(2), Johannes(1)] on or about 19 January 1679 in Kingston, Ulster County, NY was the son of Pieter(1) Carstensen of Husum (or Nordstrand) and his second wife Geesje Jans of Norden... While Pieter(2) Pietersen was certainly Dutch by birth, language, custom and culture, his father's origin appears to have been Danish or Frisian as Pieter(1) Cartsensen was first reported to be of Husum in 1623 and of the island of Nordstrand in 1654. Both communities are now part of Germany but in the 17th century they were part of the Duchy of Schleswig-Holstein in the Kingdom of Denmark."My Thomas Southard b. 1615 was indeed from Leiden, but we believe his ancestry is English, probably Devon. This is not proven, however, and we are always looking for more information. His DNA matches names Southard, Southwood and Southern. By all means, please add Southard if you think it's appropriate.Obviously my understanding of Dutch patronymics and how to represent them is faulty. I would be very grateful for any insight that would help me convey these names better. Best regards,Doris

Reageer
 
Marc - 2015-04-22 18:58:12

Beste Meneer de Graaf,

Interessant stuk om te lezen.
Mag ik vragen hoe u aan deze documenten komt?
Ernst van Oosterom is namelijk ver familie van mij.
Met vriendelijke groet,
Marc

Reageer
 
Else Marc - 2015-05-04 00:12:13

ik lees nu ineens het antwoord op de vraag van Marc en van mij. Het getypte manuscrip van Ernst van Oosterom (met zijn verslag over de oorlog en van andere getuigen) werd gevonden eind jaren 60- dit staat op blz 35 van het boek van Bram de Graaf.

 
Else Koning-van Vliet Marc - 2015-05-03 23:53:43

Ik ben ook benieuwd te weten waar dhr Ernst van Oosterom dit opgeschrven heeft. ik heb hem peroonlijk gekend en heb via-via nog een manuscript van hem geërfd, alhoewel daarin over de oorlog naar mijn weten niets wordt geschreven.